Àwọn Àgbàlagbà Ọsirélíà àti Ìtànjẹ 2026: Kí Nìdí Tí Ọ̀kan nínú Márùn-ún Fi Ti Pàdánù Owó Tẹ́lẹ̀
Àwọn ará Ọsirélíà tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 65+ jẹ́ 17% àwọn olùgbé ṣùgbọ́n wọ́n jẹ́ 26.5% àwọn tí wọ́n pàdánù owó sí ìtànjẹ. Wo dátà láti Australian Seniors Scams Report nípa àwọn ìtànjẹ tí AI ń ṣe, àlàfo nínú ìmọ̀ dígítà, àti bí a ṣe lè fẹsẹ̀múlẹ̀ kí a tó ṣe ìgbésẹ̀.
TL;DR
Àwọn ará Ọsirélíà tí wọ́n jẹ́ ọdún 65 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ jẹ́ nǹkan bí 17.1% àwọn olùgbé, ṣùgbọ́n wọ́n jẹ́ ìdáhùn fún 26.5% gbogbo àwọn tí wọ́n pàdánù sí ìtànjẹ tí wọ́n ròyìn sí National Anti-Scam Centre. Australian Seniors Scams Report 2025 rí i pé 84% àwọn ará Ọsirélíà tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50+ ti bá ìtànjẹ pàdé tàbí wọ́n ti jẹ́ olùjìyà rẹ̀, 22% ti pàdánù owó ní tòótọ́, àti pé 37% nínú wọn ni wọ́n tàn jẹ ju ẹ̀ẹ̀kan lọ. AI ti di kókó tààrà nísinsìnyí: 25% ròyìn pé àwọn ti ní ìrírí ìtànjẹ tí ó jẹ mọ́ AI, 38% ti bá àkóónú tí AI ṣe pàdé tí wọ́n gbà gbọ́ ní àkọ́kọ́ pé ó jẹ́ òtítọ́, àti pé 43% kò ní ìgbẹ́kẹ̀lé láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín ohùn tòótọ́ àti ohùn tí AI ṣe. Kí o tó ṣe ìgbésẹ̀ nítorí ìpè, fídíò, tàbí ìránṣẹ́ <em>kánjú</em>, ṣe ìfẹsẹ̀múlẹ̀ lóminira: ṣe àyẹ̀wò pẹ̀lú Truvizy kí o sì ròyìn sí Scamwatch àti ReportCyber.
Ìyá àgbà kan ní Perth gba ìránṣẹ́ SMS kan tí ó jọ gẹ́lẹ́ àwọn tí ó ti gbà tẹ́lẹ̀ láti ọ̀dọ̀ AusPost: àpò ẹ̀rọ̀ kan ń dúró, wọ́n nílò owó kékeré kan fún ìfìjísí tuntun, ó kàn ní kí ó tẹ ìjápọ̀ náà. Ní oṣù yìí, ó ti ra ohun kan láti ilé-ìtajà mẹ́ta lórí ayélujára, kò sì rántí ewo ni àpò ẹ̀rọ̀ yìí jẹ́, nítorí náà ó san dọ́là 3.50. Ọ̀sẹ̀ mẹ́fà lẹ́yìn náà, wọ́n lo káàdì rẹ̀ fún ẹgbẹẹgbẹ̀rún dọ́là ní rírà ayédèrú ní ilẹ̀ òkèèrè. Kò sí ohunkóhun nínú ìránṣẹ́ náà tí ó dà bí àjèjì, nítorí a kò ṣe é kí ó dà bí ìyẹn. Èyí ni ìlànà ìgbésí ayé nínú òjìji ìtànjẹ fún àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ní ọdún 2026: kì í ṣe ìtànjẹ dídánilójú kan, bí kò ṣe òjò kékeré tí kò dáwọ́ dúró ti àwọn ìtànjẹ kékeré tí ó ní ìdánilójú, pẹ̀lú iye kékeré àwọn ìtànjẹ tí ó máa ń kó ìjàkulẹ̀ bá ẹnìkan.
Àìdọ́gba ni àkọ́lé pàtàkì náà. Gẹ́gẹ́ bí National Anti-Scam Centre ti sọ, gẹ́gẹ́ bí dátà Australian Bureau of Statistics ti fi hàn, àwọn ará Ọsirélíà tí wọ́n jẹ́ ọdún 65 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ jẹ́ nǹkan bí 17.1% àwọn olùgbé, síbẹ̀ wọ́n jẹ́ ìdáhùn fún 26.5% ohun gbogbo dọ́là tí wọ́n ròyìn pé ó ti sọnù sí Scamwatch. Australian Seniors Scams Report 2025, tí National Seniors Australia àti Australian Seniors ṣe ìtẹ̀jáde rẹ̀, fi kúlẹ̀kúlẹ̀ kún nọ́mbà yìí: 84% àwọn tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ ti bá ìtànjẹ pàdé tàbí wọ́n ti jẹ́ olùjìyà rẹ̀, àti pé 22% ti pàdánù owó ní tòótọ́, pẹ̀lú ìdámẹ́ta tí ó ju bẹ́ẹ̀ lọ nínú wọn tí ó ti kan ju ẹ̀ẹ̀kan lọ.
Ìdáhùn Kánjú
Báwo Ni Àwọn Àgbàlagbà Ará Ọsirélíà Ṣe Ń Di Àfojúsùn Láìdọ́gba Tó?
Àlàfo tí ó wà láàárín 26.5% àti 17.1% jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àmì tí ó ṣe kedere jùlọ nínú dátà ìtànjẹ orílẹ̀-èdè Ọsirélíà: kì í ṣe pé àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ń di àfojúsùn ní ìwọ̀n kan náà pẹ̀lú gbogbo ẹlòmíràn nìkan, wọ́n ń pàdánù owó ní ìwọ̀n tí ó ju ìpín wọn nínú àwọn olùgbé lọ ní pàtàkì. Australian Seniors Scams Report 2025 fi hàn kí nìdí tí ìfarahàn yìí fi gbòòrò tó: 84% àwọn tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ sọ pé àwọn ti bá ìtànjẹ pàdé tàbí àwọn ti jẹ́ olùjìyà rẹ̀, àti pé 63% gbàgbọ́ pé wọ́n yàn wọ́n ní pàtàkì láti ọ̀dọ̀ àwọn ọ̀daràn ní oṣù méjìlá tí ó kọjá. Nínú àwọn tí wọ́n yàn, 53% ròyìn ìsopọ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ọ̀daràn ó kéré tán ẹ̀ẹ̀kan lọ́sẹ̀.
Àdánù owó tòótọ́ ní ìrù gígùn kan. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùjìyà, 58%, pàdánù kò tó dọ́là 1,000 nínú ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ láìpẹ́ jùlọ, irú àdánù kékeré kan láti ọ̀dọ̀ owó ìfìjísí ayédèrú tàbí ìmúdàgbà alábonúṣe, èyí tí ó rọrùn láti fojú fo àti tí ó rọrùn bákan náà láti má ròyìn rẹ̀. Ṣùgbọ́n 3% pàdánù dọ́là 50,000 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ nínú ìtànjẹ kan ṣoṣo, àti pé 37% àwọn olùjìyà tí wọ́n pàdánù owó ni wọ́n tàn jẹ ju ẹ̀ẹ̀kan lọ, ẹ̀rí pé jíjẹ́ olùjìyà lẹ́ẹ̀kan kò mú kí ẹnìkan ṣe ìṣọ́ra jù, ṣùgbọ́n ó lè fi wọ́n hàn gẹ́gẹ́ bí àfojúsùn tí ó tọ́ láti padà sí.
Àwọn Ìtànjẹ Tí Ó Ń Dé Ọ̀dọ̀ Àwọn Àgbàlagbà Ará Ọsirélíà Jùlọ
Iye àti bí ó ṣe le tó ń wá láti oríṣiríṣi ibi. Èyí ni àwọn ọgbọ́n tí ó ń dé ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn jùlọ, gẹ́gẹ́ bí Australian Seniors Scams Report 2025 ti sọ.
- <strong>Àwọn ìtànjẹ ìfìjísí àpò ẹ̀rọ̀: 47%.</strong> Àwọn ìkéde AusPost tàbí olùránṣẹ́ ayédèrú tí wọ́n ń béèrè owó kékeré fún ìfìjísí tuntun nípasẹ̀ ìjápọ̀ ìpẹ̀ẹ́dà, tí a ṣe kí ó dà bí ìṣesí déédéé, kì í ṣe ìdààmú.
- <strong>Àwọn ìtànjẹ owó sísanwó tí kò tíì sanwó: 40%.</strong> Àwọn ìbéèrè ayédèrú nípa owó ọ̀nà, ìtánràn, tàbí owó iṣẹ́ ìsìn tí a kò tíì san, tí a ṣe láti ṣẹ̀dá kánjú ìdákẹ́jẹ́, kì í ṣe ìdààmú lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
- <strong>Ìpẹ̀ẹ́dà àti dídíbọ́n: 36%.</strong> Àwọn ìránṣẹ́ tí ó ń díbọ́n bí báǹkì, oníṣòwò, tàbí ìsopọ̀ tí a mọ̀, tí a ṣe láti kó àwọn ìdánimọ̀ ìwọlé tàbí ìròyìn káàdì jọ.
- <strong>Dídíbọ́n ATO àti myGov: 34%.</strong> Àwọn ìránṣẹ́ ayédèrú láti ọ́fíìsì owó orí tàbí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ìjọba tí ó ń halẹ̀ mọ́ ìjìyà tàbí tí ó ń ṣèlérí owó tí a fi padà, tí ó ń lo agbára àjọ ìjọba.
Àwọn wọ̀nyí ń dé ọ̀dọ̀ àwọn àgbàlagbà ní pàtàkì nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà ojoojúmọ́: ìpè tẹlifóònù (73%), ímeèlì (70%), àti SMS (59%), gan-an ni àwọn ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀ tí àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà gbẹ́kẹ̀lé jùlọ nínú ìbánisọ̀rọ̀ tí ó bófin mu pẹ̀lú àwọn báǹkì, ìjọba, àti ẹbí.

Àlàfo Ìgbẹ́kẹ̀lé AI: Wọ́n Mọ̀ Nípa Ewu Náà, Ṣùgbọ́n Wọn Kò Tíì Múra Sílẹ̀ Láti Dá A Mọ̀
Àwárí tí ó ṣe pàtàkì jùlọ nínú Australian Seniors Scams Report 2025 kì í ṣe nípa bí àwọn ìtànjẹ ṣe rí lónìí, ṣùgbọ́n nípa àlàfo tí ó ń ṣí sílẹ̀ ní àyíká ohun tí ó máa dé lẹ́yìn náà. Ìdámẹ́rin àwọn tí wọ́n dáhùn, 25%, ti ní ìrírí ìtànjẹ tí ó jẹ mọ́ AI tẹ́lẹ̀, àti pé 38% ti bá àwọn àwòrán, fídíò, tàbí àwọn àpilẹ̀kọ tí AI ṣe pàdé tí wọ́n gbà gbọ́ ní àkọ́kọ́ pé ó jẹ́ nítòótọ́. Síbẹ̀síbẹ̀, 88% sọ pé àwọn ń rí i bí ẹni pé wọ́n ti kù sẹ́yìn nínú kíkọ́ nípa AI àti àwọn ewu rẹ̀, àti pé 43% kò ní ìgbẹ́kẹ̀lé láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín ohùn tòótọ́ àti ohùn tí AI ṣe.
Àlàfo yìí láàárín ìfarahàn àti ìgbẹ́kẹ̀lé wà gan-an níbi tí àwọn ìtànjẹ tí ó ní iye gíga jùlọ ń gbé. Ìmọ̀-ẹ̀rọ ìpìlẹ̀ kan náà ni ó ń darí àwọn ìpolówó ìdókòwò deepfake àti àwọn ìtànjẹ ìfọwọ́sí ẹlẹ́wàárí ayédèrú, tí a jíròrò rẹ̀ nínú ìròyìn ìtànjẹ Ọsirélíà 2026 wa tí ó gbòòrò jùlọ, àti àwọn ìpè irú pàjáwìrì ẹbí pẹ̀lú ohùn tí a dà kọ̀, tí a ṣàlàyé rẹ̀ ní kúlẹ̀kúlẹ̀ nínú ìtọ́sọ́nà wa nípa àwọn ìtànjẹ dídà ohùn kọ̀ pẹ̀lú AI. Fún ìran kan tí ó dàgbà pẹ̀lú ìgbàgbọ́ pé rírí tàbí gbígbọ́ ohun kan túmọ̀ sí pé ó jẹ́ òtítọ́, wọ́n ti ń lo èrò yìí gẹ́gẹ́ bí ohun ìjà nísinsìnyí ní gidigidi.
Ṣé o ti rí fídíò, ìpè, tàbí ìránṣẹ́ kan tí ó dà bí àníyàn? Ṣe àyẹ̀wò pẹ̀lú Truvizy kí o tó gbẹ́kẹ̀lé e.
Kí Nìdí Tí Ìmọ̀ Dígítà Fi Jẹ́ Ìyàtọ̀ Tòótọ́
Australian Digital Inclusion Index fi àlàyé tí ó dájú hàn kí nìdí tí àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà fi ṣì wà ní ewu láìdọ́gba. Àwọn ará Ọsirélíà tí wọ́n jẹ́ ọdún 75 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ ní ààmì tí ó dín 32.1 sí ìwọ̀n orílẹ̀-èdè nínú ìmọ̀ dígítà, àti pé àwọn tí wọ́n jẹ́ ọdún 65-74 ní ààmì tí ó dín 15.5 sí ìwọ̀n náà. Àlàfo yìí kò túmọ̀ sí pé àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ṣe àìṣọ́ra, ṣùgbọ́n ó túmọ̀ sí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú wọn ń rìn nínú àyíká ìbánisọ̀rọ̀, àwọn nọ́mbà ayédèrú, àwọn ohùn tí a dà kọ̀, àwọn ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ayédèrú tí ó ní ìdánilójú, tí kò jẹ́ apá kan àgbáyé dígítà tí wọ́n kọ́ láti gbẹ́kẹ̀lé.
Ìnáwó ìmọ̀lára ń fi kún ìnáwó owó. Ìròyìn kan náà rí i pé 83% àwọn tí wọ́n dáhùn ń ṣàníyàn nípa àwọn ìtànjẹ, àti pé 47% ń rí i bí ẹni pé àwọn kò ní ààbò tó nítorí èyí, kódà kí owó kankan tó sọnù. Nígbà tí a bá so èyí pọ̀ mọ́ àwárí náà pé 43% kò ní ìgbẹ́kẹ̀lé láti dá àwọn ìtànjẹ mọ̀ rárá, àbájáde ni àwọn olùgbé tí ó ń ṣàníyàn nípa ewu náà ṣùgbọ́n tí kò ní ọ̀nà tí ó gbẹ́kẹ̀lé nígbà gbogbo láti ṣe ìgbésẹ̀ lórí ìyẹn àníyàn, tí ó jẹ́ àlàfo gan-an tí àwọn irinṣẹ́ ìfẹsẹ̀múlẹ̀ oníkálukú gbọ́dọ̀ kún.
Bí Truvizy Ṣe Ń Dá Àwọn Ìtànjẹ Wọ̀nyí Mọ̀
Apá tí ó le jùlọ nínú ìgbì tí ó wà nísinsìnyí ni pé ìdẹ kò dà bí ti aláìmọ̀kan mọ́. Ìránṣẹ́ àpò ẹ̀rọ̀ kan tí ó ń farawé ètò AusPost tòótọ́, ìpè kan tí ó ti mọ orúkọ àti àdírẹ́sì rẹ tẹ́lẹ̀, ìfọwọ́sí fídíò kan tí ó dà bí ti òtítọ́ pátápátá, gbogbo èyí ni a ṣe láti la àyẹ̀wò ìmọ̀lára déédéé já. Èyí gan-an ni àlàfo tí a kọ́ Truvizy láti kún. Nígbà tí ìránṣẹ́, ìpè, fídíò, tàbí ìjápọ̀ kan bá dà bí àníyàn, o lè jẹ́ kí ó kọjá nípasẹ̀ ìdámọ̀ Truvizy tí AI ń darí dípò kí o gbẹ́kẹ̀lé ìmọ̀lára nìkan. Ìtúpalẹ̀ Truvizy tí ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpele ń ṣàyẹ̀wò ìsọfúnni àti àwọn ìránṣẹ́ lòdì sí àwọn àpẹrẹ ìtànjẹ tí a mọ̀ àti àkóónú àdàkọ, ó sì ń dá àmì tí ó ṣe kedere padà láàrin ìṣẹ́jú àáyá díẹ̀.
Ìfẹsẹ̀múlẹ̀ yìí ṣe pàtàkì jùlọ ní pàtàkì ní ìgbà tí ọ̀daràn náà ń gbìyànjú láti jẹ́ kí ohun kan dà bí déédéé, kì í ṣe ìdààmú, èyí tí ó jẹ́ ìgbà gan-an tí ó ṣeéṣe kékeré jùlọ pé àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà yóò dúró kí wọ́n sì bèèrè. Fi ọ̀rọ̀, ìpè, fídíò, tàbí ìjápọ̀ tí ó jẹ́ àníyàn sí truvizy.app kí o sì gba ìdáhùn tí ó ṣe kedere kí o tó tẹ, san owó, tàbí dáhùn.
Bí A Ṣe Lè Fẹsẹ̀múlẹ̀ Kí A Tó Ṣe Ìgbésẹ̀
Ìṣesí kúkúrú kan tí a lè tún ṣe ń mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìtànjẹ wọ̀nyí, tí ó ní àwọn irú kékeré àti déédéé tí ó ń fa ìbàjẹ́ jíjẹ pọ̀ jùlọ.
Má ṣe tẹ ìjápọ̀ kan nínú ìránṣẹ́ ìfìjísí tàbí owó sísanwó tí a kò retí rí. Dípò bẹ́ẹ̀, lọ tààrà sí ohun èlò tàbí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ìjọba tí ó bófin mu ti olùránṣẹ́ tàbí olùmúra owó náà kí o sì ṣàyẹ̀wò àkántì rẹ níbẹ̀.
Ṣe ìfẹsẹ̀múlẹ̀ ìsopọ̀ ìjọba lóminira. ATO àti myGov kò ní bèèrè fún owó lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pẹ̀lú káàdì ẹ̀bùn tàbí kí wọ́n halẹ̀ mọ́ mímú ẹnìkan lórí tẹlifóònù. Bí o kò bá dá ọn lójú, wọlé tààrà sí myGov dípò kí o tẹ̀lé ìjápọ̀ kan.
Wo ohùn tàbí ojú tí a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ààyè ìbẹ̀rẹ̀, kì í ṣe ẹ̀rí. Nítorí pé 43% àwọn ará Ọsirélíà kò dá ọn lójú tẹ́lẹ̀ bóyá ohùn kan jẹ́ tòótọ́ tàbí tí AI ṣe, ṣe àyẹ̀wò ìpè, fídíò, tàbí ìfọwọ́sí tí a kò retí rí pẹ̀lú Truvizy kí o tó ṣe ìgbésẹ̀ lórí rẹ̀.

Bí A Ṣe Lè Ròyìn Ìtànjẹ Ní Ọsirélíà
Ìròyìn kánjú ń dáàbò bo owó rẹ tìkára rẹ, ó sì ń ràn àwọn aláṣẹ lọ́wọ́ láti kìlọ̀ fún àwọn ẹlòmíràn. Ròyìn sí Scamwatch ní scamwatch.gov.au, tí National Anti-Scam Centre ń ṣiṣẹ́ rẹ̀, kí o sì ròyìn ìwà ọ̀daràn ẹ̀rọ ayélujára sí ReportCyber ní cyber.gov.au. Bí owó bá ti ránṣẹ́ tẹ́lẹ̀, kàn sí báǹkì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, nígbà mìíràn a lè dá ìfiránṣẹ́ owó padà bí o bá ṣe ìgbésẹ̀ láàrin àwọn wákàtí díẹ̀. Bí ìtànjẹ náà bá ṣẹ̀ sí ìsọfúnni ìdánimọ̀ ti ara ẹni, kàn sí IDCARE fún ìrànlọ́wọ́ ọ̀fẹ́. Àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ mélòó kan, títí kan NSW, ń pèsè àwọn iṣẹ́ ìsìn ìrànlọ́wọ́ ìtànjẹ ti ara ẹni pàtàkì fún àwọn àgbàlagbà nísinsìnyí, ó yẹ kí a ṣàyẹ̀wò bóyá ọmọ ẹbí kan nílò ìrànlọ́wọ́ tí ó wúlò láti mú ohun tí ó ṣẹlẹ̀ dàgbà.
Key Takeaways
- Àwọn ará Ọsirélíà tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 65+ jẹ́ 17.1% àwọn olùgbé, ṣùgbọ́n wọ́n ń gbé 26.5% gbogbo àwọn tí wọ́n pàdánù sí ìtànjẹ tí wọ́n ròyìn sí Scamwatch.
- 84% àwọn ará Ọsirélíà tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50+ ti bá ìtànjẹ pàdé, àti pé 22% ti pàdánù owó, pẹ̀lú 3% nínú wọn tí wọ́n pàdánù dọ́là 50,000 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ ní ìṣẹ̀lẹ̀ kan ṣoṣo.
- Ìfarahàn AI ti gba iwájú ju ìgbẹ́kẹ̀lé AI lọ: 25% ní ìrírí ìtànjẹ tí ó jẹ mọ́ AI, ṣùgbọ́n 43% kò lè fi ìdánilójú hàn ìyàtọ̀ láàárín ohùn tòótọ́ àti ohùn tí a dà kọ̀.
- Ṣe ìfẹsẹ̀múlẹ̀ kí o tó ṣe ìgbésẹ̀: má ṣe tẹ ìjápọ̀ ìfìjísí tàbí owó sísanwó nínú àwọn ìránṣẹ́ ọ̀rọ̀ tí a kò retí rí rí, ṣe ìfẹsẹ̀múlẹ̀ ìsopọ̀ ìjọba lóminira nípasẹ̀ myGov, kí o sì ṣe àyẹ̀wò àwọn ìpè tàbí fídíò tí ó jẹ́ àníyàn pẹ̀lú Truvizy.
Àkíyèsí ìtúpalẹ̀ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́: dátà ìtànjẹ àwọn àgbàlagbà Ọsirélíà fi ìṣòro méjì tí ó ṣàkójọpọ̀ ara wọn hàn. Èyí àkọ́kọ́ ni iye, àwọn ìtànjẹ tí ó dà bí déédéé bí àwọn ọ̀rọ̀ àpò ẹ̀rọ̀ tàbí owó sísanwó ayédèrú tí ó ń lo ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ìṣàkóso dígítà ojoojúmọ́ dípò ìyàlẹ́nu tàbí ìdààmú. Èyí kejì, tí ó fẹsẹ̀ múlẹ̀ jùlọ, ni àlàfo ìgbẹ́kẹ̀lé AI: ìdámẹ́rin àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ni a ti fojú sùn wọ́n pẹ̀lú ìtànjẹ tí ó jẹ mọ́ AI tẹ́lẹ̀, síbẹ̀ díẹ̀ kù kó tó ìdajì ni wọ́n ní ìgbẹ́kẹ̀lé láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín ohùn tòótọ́ àti ohùn àdàkọ. Nítorí pé àlàfo yìí wà gan-an níbi tí àwọn ìtànjẹ tí ó ní iye owó gíga jùlọ, àwọn ìfọwọ́sí ìdókòwò deepfake àti àwọn pàjáwìrì ẹbí pẹ̀lú ohùn tí a dà kọ̀, ń fa ìbàjẹ́, títì àlàfo yìí pẹ̀lú àwọn irinṣẹ́ ìfẹsẹ̀múlẹ̀ ìfọwọ́kàn kan tí ẹnikẹ́ni lè lò ní ìtumọ̀ tí ó tóbi jùlọ fún ẹgbẹ́ ẹ̀yà ènìyàn yìí ju bí ó ṣe rí fún fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ẹgbẹ́ mìíràn èyíkéyìí.
Aládùúgbò rẹ àgbàlagbà gba ọ̀rọ̀ kan tí ó dà bí ìkéde ìfìjísí AusPost, tí ó ń béèrè owó ìfìjísí tuntun dọ́là 3.50 nípasẹ̀ ìjápọ̀ kan. Kò dá ọn lójú bóyá ó ń dúró de àpò ẹ̀rọ̀ kan. Kí ni ìgbésẹ̀ tí ó ní ààbò jùlọ?
- San owó kékeré náà, nítorí pé kò tó owó púpọ̀ lónìkan náà
- Tẹ ìjápọ̀ náà láti rí ewo ni àpò ẹ̀rọ̀ tí ó jẹ mọ́ ọn
- Fojú fo ọ̀rọ̀ náà kí o sì ṣàyẹ̀wò ipò ìfìjísí tààrà nípasẹ̀ ohun èlò tàbí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù AusPost tí ó bófin mu dípò bẹ́ẹ̀
- Dáhùn ọ̀rọ̀ náà kí o sì béèrè fún kúlẹ̀kúlẹ̀ síwájú sí i nípa àpò ẹ̀rọ̀ náà
Answer: Àwọn ọ̀rọ̀ owó ìfìjísí ayédèrú jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìtànjẹ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ tí ó ń dojú kọ àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ní pàtàkì nítorí pé iye owó náà dà bí ẹni tí ó kéré jù láti béèrè. Má ṣe tẹ ìjápọ̀ kan nínú ìránṣẹ́ ìfìjísí tí a kò retí rí. Lọ tààrà sí ohun èlò tàbí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ìjọba tí ó bófin mu ti olùránṣẹ́ láti ṣàyẹ̀wò àwọn ìfìjísí tòótọ́, tí ó ń dúró.
Àwọn Ìbéèrè Tí A Ń Béèrè Nígbàgbogbo
Ìdá mélòó nínú àwọn tí wọ́n pàdánù sí ìtànjẹ ní Ọsirélíà ni ó ń wá láti ọ̀dọ̀ àwọn àgbàlagbà?
Gẹ́gẹ́ bí Australian Bureau of Statistics ti sọ, àwọn ará Ọsirélíà tí wọ́n jẹ́ ọdún 65 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ jẹ́ nǹkan bí 17.1% àwọn olùgbé, ṣùgbọ́n wọ́n jẹ́ ìdáhùn fún 26.5% gbogbo àwọn tí wọ́n pàdánù tí wọ́n ròyìn sí Scamwatch àti National Anti-Scam Centre. Àlàfo yìí túmọ̀ sí pé àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ń pàdánù owó ní ìwọ̀n tí kò dọ́gba pẹ̀lú ìpín wọn nínú àwọn olùgbé.
Àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà mélòó ni wọ́n ti pàdánù owó ní tòótọ́ sí ìtànjẹ?
Australian Seniors Scams Report 2025 rí i pé 84% àwọn ará Ọsirélíà tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ ti bá ìtànjẹ pàdé tàbí wọ́n ti jẹ́ olùjìyà rẹ̀, àti pé 22% ti pàdánù owó tàbí ohun ìní ní tòótọ́. Nínú àwọn tí wọ́n pàdánù owó, 37% ni wọ́n tàn jẹ ju ẹ̀ẹ̀kan lọ. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n pàdánù kò tó dọ́là 1,000, ṣùgbọ́n 3% àwọn olùjìyà pàdánù dọ́là 50,000 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ nínú ìṣẹ̀lẹ̀ kan ṣoṣo.
Kí ni àwọn ìtànjẹ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ tí ó ń dojú kọ àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà?
Gẹ́gẹ́ bí Australian Seniors Scams Report 2025 ti sọ, àwọn ìtànjẹ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ tí ó ń dé ọ̀dọ̀ àwọn tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50+ ni àwọn ìkéde ìfìjísí AusPost tàbí àpò ẹ̀rọ̀ ayédèrú (47%), àwọn ìbéèrè fún owó sísanwó tí kò tíì sanwó (40%), àwọn ìránṣẹ́ ìpẹ̀ẹ́dà tàbí àwọn tí ó ń díbọ́n (36%), àti ìsopọ̀ ayédèrú láti ọ̀dọ̀ ATO tàbí myGov (34%). Àwọn wọ̀nyí ń dé pẹ̀lú ọ̀nà tẹlifóònù (73%), ímeèlì (70%), àti SMS (59%).
Bí àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ṣe mọ̀ nípa àwọn ìtànjẹ tí AI ń ṣe tó?
Ìmọ̀ ti kù sẹ́yìn ní pàtàkì ju ewu náà lọ. Australian Seniors Scams Report 2025 rí i pé 25% àwọn tí wọ́n dáhùn ti ní ìrírí ìtànjẹ tí ó jẹ mọ́ AI tẹ́lẹ̀, àti pé 38% ti bá àwọn àwòrán, fídíò, tàbí àwọn àpilẹ̀kọ tí AI ṣe pàdé tí wọ́n gbà gbọ́ ní àkọ́kọ́ pé ó jẹ́ òtítọ́. Síbẹ̀síbẹ̀, 88% ń rí i bí ẹni pé wọ́n ti kù sẹ́yìn nínú kíkọ́ nípa AI àti àwọn ewu rẹ̀, àti pé 43% kò ní ìgbẹ́kẹ̀lé láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín ohùn tòótọ́ àti ohùn tí AI ṣe.
Báwo ni a ṣe lè ròyìn ìtànjẹ tí ó kan ọmọ ẹbí àgbàlagbà kan ní Ọsirélíà?
Ròyìn sí Scamwatch ní scamwatch.gov.au, tí National Anti-Scam Centre ń ṣiṣẹ́ rẹ̀, kí o sì ròyìn ìwà ọ̀daràn ẹ̀rọ ayélujára sí ReportCyber ní cyber.gov.au. Bí owó bá ti ránṣẹ́ tẹ́lẹ̀, kàn sí báǹkì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, nítorí pé nígbà mìíràn a lè dá ìfiránṣẹ́ owó padà bí o bá ṣe ìgbésẹ̀ láàrin àwọn wákàtí díẹ̀. Bí ìtànjẹ náà bá kan jíjí ìdánimọ̀, kàn sí IDCARE fún ìrànlọ́wọ́ ọ̀fẹ́ kí o sì wo àwọn iṣẹ́ ìsìn àgbàlagbà tí ó wà nítòsí, àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ mélòó kan ń pèsè ìrànlọ́wọ́ ìtànjẹ ti ara ẹni pàtàkì fún àwọn olùgbé tí wọ́n dàgbà nísinsìnyí.
Ìtànjẹ Ní Ọsirélíà 2026: Ewu Tí Ó Ní Iye Dọ́là Bílíọ̀nù 2.18 — Àwòrán orílẹ̀-èdè pípé lẹ́yìn àwọn ọgbọ́n ìdókòwò deepfake tí ó ń kan àwọn ará Ọsirélíà
Àwọn Ìtànjẹ Dídà Ohùn Kọ̀ Pẹ̀lú AI: Bí Àwọn Ọ̀daràn Ṣe Ń Ṣe Ohùn Tí A Mọ̀ Ní Ayédèrú — Kí nìdí tí 43% àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà kò fi lè gbẹ́kẹ̀lé ohùn tí wọ́n mọ̀ mọ́
Bí A Ṣe Lè Dáàbò Bo Àwọn Òbí Rẹ Àgbàlagbà Lọ́wọ́ Ìtànjẹ — Ìlànà tí ó wúlò tí ó sì ní ọ̀wọ̀ láti dáàbò bo àwọn ènìyàn tí o nífẹ̀ẹ́
FAQ
Ìdá mélòó nínú àwọn tí wọ́n pàdánù sí ìtànjẹ ní Ọsirélíà ni ó ń wá láti ọ̀dọ̀ àwọn àgbàlagbà?
Gẹ́gẹ́ bí Australian Bureau of Statistics ti sọ, àwọn ará Ọsirélíà tí wọ́n jẹ́ ọdún 65 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ jẹ́ nǹkan bí 17.1% àwọn olùgbé, ṣùgbọ́n wọ́n jẹ́ ìdáhùn fún 26.5% gbogbo àwọn tí wọ́n pàdánù tí wọ́n ròyìn sí Scamwatch àti National Anti-Scam Centre. Àlàfo yìí túmọ̀ sí pé àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ń pàdánù owó ní ìwọ̀n tí kò dọ́gba pẹ̀lú ìpín wọn nínú àwọn olùgbé.
Àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà mélòó ni wọ́n ti pàdánù owó ní tòótọ́ sí ìtànjẹ?
Australian Seniors Scams Report 2025 rí i pé 84% àwọn ará Ọsirélíà tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ ti bá ìtànjẹ pàdé tàbí wọ́n ti jẹ́ olùjìyà rẹ̀, àti pé 22% ti pàdánù owó tàbí ohun ìní ní tòótọ́. Nínú àwọn tí wọ́n pàdánù owó, 37% ni wọ́n tàn jẹ ju ẹ̀ẹ̀kan lọ. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n pàdánù kò tó dọ́là 1,000, ṣùgbọ́n 3% àwọn olùjìyà pàdánù dọ́là 50,000 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ nínú ìṣẹ̀lẹ̀ kan ṣoṣo.
Kí ni àwọn ìtànjẹ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ tí ó ń dojú kọ àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà?
Gẹ́gẹ́ bí Australian Seniors Scams Report 2025 ti sọ, àwọn ìtànjẹ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ tí ó ń dé ọ̀dọ̀ àwọn tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ 50+ ni àwọn ìkéde ìfìjísí AusPost tàbí àpò ẹ̀rọ̀ ayédèrú (47%), àwọn ìbéèrè fún owó sísanwó tí kò tíì sanwó (40%), àwọn ìránṣẹ́ ìpẹ̀ẹ́dà tàbí àwọn tí ó ń díbọ́n (36%), àti ìsopọ̀ ayédèrú láti ọ̀dọ̀ ATO tàbí myGov (34%). Àwọn wọ̀nyí ń dé pẹ̀lú ọ̀nà tẹlifóònù (73%), ímeèlì (70%), àti SMS (59%).
Bí àwọn àgbàlagbà ará Ọsirélíà ṣe mọ̀ nípa àwọn ìtànjẹ tí AI ń ṣe tó?
Ìmọ̀ ti kù sẹ́yìn ní pàtàkì ju ewu náà lọ. Australian Seniors Scams Report 2025 rí i pé 25% àwọn tí wọ́n dáhùn ti ní ìrírí ìtànjẹ tí ó jẹ mọ́ AI tẹ́lẹ̀, àti pé 38% ti bá àwọn àwòrán, fídíò, tàbí àwọn àpilẹ̀kọ tí AI ṣe pàdé tí wọ́n gbà gbọ́ ní àkọ́kọ́ pé ó jẹ́ òtítọ́. Síbẹ̀síbẹ̀, 88% ń rí i bí ẹni pé wọ́n <em>ti kù sẹ́yìn</em> nínú kíkọ́ nípa AI àti àwọn ewu rẹ̀, àti pé 43% kò ní ìgbẹ́kẹ̀lé láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín ohùn tòótọ́ àti ohùn tí AI ṣe.
Báwo ni a ṣe lè ròyìn ìtànjẹ tí ó kan ọmọ ẹbí àgbàlagbà kan ní Ọsirélíà?
Ròyìn sí Scamwatch ní scamwatch.gov.au, tí National Anti-Scam Centre ń ṣiṣẹ́ rẹ̀, kí o sì ròyìn ìwà ọ̀daràn ẹ̀rọ ayélujára sí ReportCyber ní cyber.gov.au. Bí owó bá ti ránṣẹ́ tẹ́lẹ̀, kàn sí báǹkì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, nítorí pé nígbà mìíràn a lè dá ìfiránṣẹ́ owó padà bí o bá ṣe ìgbésẹ̀ láàrín àwọn wákàtí díẹ̀. Bí ìtànjẹ náà bá kan jíjí ìdánimọ̀, kàn sí IDCARE fún ìrànlọ́wọ́ ọ̀fẹ́ kí o sì wo àwọn iṣẹ́ ìsìn àgbàlagbà tí ó wà nítòsí, àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ mélòó kan ń pèsè ìrànlọ́wọ́ ìtànjẹ ti ara ẹni pàtàkì fún àwọn olùgbé tí wọ́n dàgbà nísinsìnyí.